|
Depresyon ruhsal bir hastal�k olup her ya�ta, cinste ve sosyoekonomik d�zeyde g�r�lebilir. Toplumda ruhsal a��dan en s�k g�r�len hastal�klar aras�ndad�r.
G�r�lme oran� %8-12 aras�nda de�i�mektedir ve 4 ki�iden 1 ki�i ya�am� boyunca bir �e�it depresyon ata�� ge�irir.
Kad�nlarda g�r�lme oran� erkeklerden iki kat fazlad�r.
Genetik yatk�nl�k s�z konusu olup akrabalar aras�nda normale g�re 2-5 kat daha fazla g�r�lmektedir.
Depresyon psikososyal zorlamalar ve �evresel ko�ullara ba�l� olarak ba�layabilece�i gibi hi�bir neden olmaks�z�n da ba�layabilir.
Depresyon ki�iye, ailesine ve topluma �nemli y�k getirir. Ki�inin ya�am kalitesi ve �retkenli�i azal�r, ki�iyi sosyal ve ekonomik kat�plara u�ratabilir. Ki�inin �evresi ile olan ili�kilerini bozar ve ailesi ile sorunlar ya�amas�na neden olur.
Depresyonlu hastalarda intihar g�r�lme oran� y�ksektir ve bu konuda dikkatli olunmas� gerekir.
Tedavi edilmedi�i taktirde depresyonun �iddeti artabilir, kronikle�ebilir yada intihar ile sonu�lanabilir.
Tedavi edildi�inde ise iyile�ebilen bir ruhsal hastal�kt�r. Tedavi sonucu bu hastalar� %80�inin iyile�ti�i belirtilmi�tir. Geri kalan %20�lik olguda ise depresyonun �iddeti azalarak devam etmektedir.
Hastal�k iyile�tikten sonra yineleyebilir. Bu nedenle bir kez depresyon ge�iren olgularda tekrar depresyon ge�irme oran� normale g�re y�ksektir. Ancak bu yeni atakta tedavi ile d�zelmektedir.
DEPRESYON HASTALARINDA SIK G�R�LEN BEL�RT�LER
Duygudurum ilgi ve istekteki de�i�iklikler:
Uzun s�re devam eden mutsuzluk hissi, elem ve �z�nt�.
�lgi ve istekte azalma, hi�bir �eyden zevk alamama.
�aresizlik hissi.
De�ersizlik hissi.
Karamsarl�k.
Bedensel belirtiler:
Uyku sorunlar� (dalma g��l���, yada erken uyanma)
��tah bozuklu�u (i�tah kayb�, yada art���)
Yorgunluk, halsizlik hissi.
Yerinde duramama, yada hareketlerinde yava�lama.
Perhiz yapmad��� halde a��r� kilo kaybetme, yada kilo alma (Bir ay i�ersinde v�cut a��rl���n�n %5 inden fazlas�n� alma yada verme)
Cinsel istekte azalma.
Not: Baz� hastalar ise lokalize edemedikleri s�rekli bir ba� a�r�s�ndan yak�n�rlar. Ki�i �kafam�n i�i saman gibi� diye bu a�r�y� tarifler. Bazende el, kol ve bacaklar�nda uyu�ma, s�rt ve g���s a�r�s�ndan bahseder. Kimileri ise a��z kurulu�undan yak�n�r.
Ruhsal belirtiler:
D���nce h�z� azalm��t�r ve a��kl�k yoktur.
Dikkati toplama g��l��� ve unutkanl�k.
�l�m ve intihar d���nc�leri.
A�lama iste�i.
Kendini be�enmeme ve kendini su�lama e�ilimi.
Sonu�ta bu belirtilere ba�l� olarak ki�inin mesleki i�lerinde, g�nl�k i�lerini y�r�tmede ve ev hayat�nda zorlan�r. Arkada�lar�ndan ve sosyal etkinliklerden uzakla��r.
DEPRESYONU BA�LATAN NEDENLER
Ruhsal nedenler:
Olumsuz ya�am olaylar�.
B�y�k �z�nt�ler (bir yak�n�n� kaybetme. vs...)
E� ve aile ile ya�anan sorunlar.
�� sorunlar� (i�sizlik, i� ile ilgili stres yaratan nedenler)
Ekonomik sorunlar.
Bir yerden bir yere g��.
Ki�ilik �zelli�i olarak:Titiz, ehvaml�, k�l� k�rk yaran yada olumsuz d���nceye e�imli ki�ilerde depresyon s�kt�r.
Sa�l�k sorunlar�:
A��r� alkol kullan�m�.
S�re�en bedensel hastal�klar (Fel�, kanser,endokrin hastal�klar vs...)
Kronik enfeksiyon hastal�klar�.
Uzun s�reli t�bbi hastal�klar (kalp sorunlar�, �eker hastal��� vs...)
�la�lar:
Tansiyon d���r�c�ler.
H2 resept�r blokerleri.
Do�um kontrol haplar�.
Kortizonlu ila�lar.
Di�er nedenler:
Ailede depresyon �yk�s�.
�ocuk do�urmak.
Kad�nlarda menepoz.
Mevsimsel de�i�iklikler.
DEPRESYONLU HASTALARIN TEDAV�S�
1.) Destekleyici tedavi:
Olumsuz d���nce e�ilimi olanlarda.
Sonraki ataklar� �nlemek amac�yla.
Stres ve ya�am sorunlar�n� hafifletmek amac�yla.
2.) �la� tedavisi:
Yukar�daki teste g�re depresyon tan�s� konulan hastalar, yada depresyon ki�inin g�n i�erisindeki faaliyetlerini engelleyecek d�zeyde ise.
�l�m ve intihar d���ncesi var ise.
Destekleyici tedaviye yan�t al�namayan olgularda.
Ailede depresyon ge�irmi� di�er fertlerin mevcudiyeti.
Tekrarlayan depresyon ataklar�n�n varl���.
�LA�LA TEDAV�DE HASTANIN B�LMES� GEREKENLER
Tedavide kullan�lan ila�lar ba��ml�l�k yapmazlar. Bu nedenle ila�lar� kullanmaktan �ekinmeyiniz.
Alkolle birlikte ila� al�nd���nda tehlikeli sonu�lara neden olunaca�� unutulmamal�d�r.
Depresyon tedavisi i�in verilen ila�lar 3 haftadan �nce etki g�stermezler, bu s�re 6 haftaya kadar uzayabilir. Bu nedenle sab�rl� olunmal�d�r.
D�zeldikten sonra en az 6 ay daha ila� kullanman�z gereklidir. ��nki depresyon tekrarlayabilir.
�la�lara ba�l� yan etkiler meydana gelebilir. Ancak 7-10 g�n i�ersinde bu etkiler azal�r. �la� b�rak�ld�ktan sonra tamamen ge�er. E�er yan etkilerde azalma olmuyor ise doktorunuza ba�vurunuz.
DESTEKLEY�C� TEDAV�DE UYULMASI GEREKENLER
Tedavide sab�rl� olun.
Kendinizi iyi hissetmenizi sa�layacak �eyler ile u�ra��n.
Gelecek ile ilgili ger�ek�i planlar yap�n (plan yaparken ho�unuza gidecek, k���k, sizi zorlamayacak ve uygulamas� kolay u�ra��lara yer ay�r�n)
Ya�am�n�zla ilgili �nemli kararlar� tedavinizden sonraki d�neme erteleyin.
�nsanlardan uzak kalmay�n, sorunlar�n�z� g�vendi�iniz arkada�lar�n�zla veya doktorunuzla payla��n.
Sorunlar�n�za muhtemel ��z�m yollar� ara�t�r�n.
M�mk�n oldu�unca kendinize me�kul olacak bi�eyler bulun.
Tutum ve d���nce bi�iminizi de�i�tirin.
OLUMSUZ D���NCELER�N�Z� YENMEK ���N �U SORULARI HASTA KEND�S�NE SORMALIDIR
Olumsuz d���ncenin do�rulu�unu destekleyen kan�tlar var m�?
Ba�ka bir ki�i benzer durumda ne d���n�rd�?
Farkl� bak�� a��lar� olabilir mi?
Kendinizi daha iyi hissetti�iniz bir anlarda bu olay� nas�l de�erlendirirdiniz?
DEPRESYONLU K���N�N BULUNDU�U A�LE FERTLER�N�N B�LMES� GEREKENLER
Depresyon tembellik veya zay�fl�k de�ildir. �yile�ebilen bir ruhsal hastal�kt�r.
Aile deste�i ferdin hastal��� yenme s�recini h�zland�r�r.
�ntihar d���nceleri ortaya ��kacak olursa dikkatli olmak ve hastay� bir psikiyatriste g�t�rmek gereklidir.
Hastan�n tedavisine uyumuna yard�mc� olunmal�d�r.
Hasta i� yapmas� i�in zorlanmamal�d�r. Tedavinin ilerleyen d�nemlerinde giderek artan bi�imde i�leri y�klenebilir.
|