Sivilce ya da t�bbi ad�yla akne, en s�k g�r�len cilt rahats�zl�klar�ndan biridir ve ergenlik d�nemindeki her 10 gen�ten 8-9�u hafif veya a��r �ekliyle bu sorunu mutlaka ya�am��t�r.

K�l k�klerinde (Folik�l) ya� birikimine ba�l� olarak ortaya ��kar. Daha �ok ergenlik d�neminde g�r�lse de, hastalar�n %20-25�i yeti�kinlerdir. Olay ya�l� cildi olan ki�ilerde daha a��r seyreder.


S�V�LCEN�N OLU�UMU

Sivilceler cildin ya� bezlerinin bir hastal���d�r. Ya� bezlerinin cilde a��lan kanallar� t�kand���nda sivilce lezyonlar� ortaya ��kar. Sivilceler en s�k:

Y�zde

Al�nda

S�rtta

G���ste ve omuzlarda olu�urlar.


Ya� bezleri normalde sebum ad� verilen bir madde salg�larlar, ve bu madde cildin korunmas�nda g�rev al�r. Ya� bezlerinin b�y�k bir k�sm� ise, v�cutta k�l folik�llerinin i�inde yer al�r ve salg� bu folik�l�n y�zeyine olur. Herhangi bir nedenle sebum ("ya�"), bu k�l folik�l�n�n bulundu�u b�lgeden d��ar� ��kamad���nda folik�l�n bulundu�u b�lgede birikir ve sivilce ortaya ��kar. Ba�ta "Propionibacterium Acne" ad� verilen bakteri olmak �zere �e�itli bakteriler t�kanm�� folik�l i�inde �o�almaya ba�larlar.

Bakterilerin �o�al�rken salg�lad�klar� maddeler b�lgede �dem, k�zar�kl�k ve a�r� gibi iltihabi belirtilere yol a�arlar. Belli bir a�amadan sonra folik�l i�i bas�n� �ok artar ve folik�l patlayarak cilde bo�al�r.



S�V�LCEN�N NEDENLER�

Bunlardan en �nemlisi kanda erkeklik hormonlar�n�n art���d�r: Bu art��a ba�l� olarak k�l folik�l�n�n i�inde bulunan sebum salg�s�n�n ileri derecede artmas�d�r. (�zellikle ergenlik d�neminin ba�lar�ndan itibaren hem k�z hem de erkek �ocuklarda b�y�me ve geli�meyi sa�lamak amac�yla testosteron ve di�er erkeklik hormonlar� artar ve bu art�� duyarl� ki�ilerde sivilce olu�umuyla sonu�lan�r.)

Kal�t�m: Sivilce olu�umu kal�t�mdan �ok fazla etkilendi�inden, �zellikle anne ve babas�nda ergenlik d�neminde sivilce �yk�s� olan k�z ve erkekler bu problemle daha s�k kar��la��rlar.

Do�um kontrol hap� kullan�m�: Kullan�lan hap tipine ba�l� olarak baz� kad�nlarda sivilce olu�umu artarken, baz�lar�nda ise sivilcelerde azalma g�r�l�r.

Menstr�asyon: Ergenlik �a��ndaki k�zlarda ve kad�nlarda, adetten 2-7 g�n �nce de�i�en hormonal ortam nedeniyle sivilcelerde art�� g�zlenir.

Gebelik : Gebelik s�ras�nda meydana gelen hormonal de�i�ikliklere ba�l� olarak, sivilcelerde art�� veya azalma ortaya ��kabilir.

A��r� stres: Stres hormonal d�zeni etkileyerek, sivilcelerin artmas�na veya daha �nceden hi� sivilce sorunu ya�amayanlarda yeni sivilce olu�umuna neden olabilir.

Kortikosteroid kullan�m�: V�cut geli�tirmeye �al��an baz� ki�iler taraf�ndan al�nan anabolik steroidler sivilcelerde art��a sebep olabilir.

Propionibacterium Acnes ve Staphylococcus Epidermidis: Sa�l�kl� k�l k�klerinin do�al floras�nda bulunurlar. T�kanm�� k�l k�klerinde a��r� �o�almalar� sebumun bozulmas�na ve b�lgesel iltihaplanmaya, kistik sivilceye (akne) sebep olabilir.

Al�nan g�da: Dietin etkisi son derece azd�r. E�er belirli bir g�dan�n etkisi oldu�u d���n�l�yorsa birka� hafta s�re ile yasaklan�p tekrar diyete kat�larak bir fark olup olmad��� g�zlenebilir.

Kozmetik maddeler : 20-30 ya�lar�nda sivilce olu�an pek �ok kad�nda, kozmetik maddeler sivilceyi ortaya ��kar�c� ajanlar olabilir.

Not: Cildi "kirli" olanlarda ve baz� g�dalar� alanlarda sivilcelerin daha �ok g�r�ld��� do�ru de�ildir.


S�V�LCEN�N SEMPTOMLAR VE BULGULARI

Tedavi ve seyir a��s�ndan sivilceler; Hakim olan Iezyonlar�n �iddetine g�re, y�zeyel veya derin olarak s�n�flanabilir.

Y�zeyel akne: A��k (siyah) veya kapal� (beyaz) komedonlar, iltihabi pap�ller, y�zeyel kistler ve p�st�llerden olu�ur. Bazen b�y�k kistler olu�abilir. Bazen de hen�z enflame olmam�� komedonlar�n oynanmas� veya travmatize edilmesi, b�y�k kistlere neden olabilir. Y�zeyel aknede iyile�me sonras� iz kalmaz. Ancak komedon veya y�zeyel kist i�eri�ini ��karmak i�in yap�lan giri�imler ve y�rt�lm�� lezyonlar�n ka��nmas� iyile�me sonras� iz olu�umunu artt�rabilir.



Derin akne: Derin enflame nod�ller, s�kl�kla patlay�p abse haline gelen irin dolu kistler vard�r. Bunlar�n bir k�sm� deri y�zeyine a��larak i�eri�ini bo�alt�r. Skar olu�umu bu tip aknelerde s�kt�r. Lezyonlar en �ok y�zde, boyun, g���s, s�rt�n �st k�sm� ve omuzlarda g�zlenir.



Not: Akne genellikle k���n k�t�le�ir, yaz�n ise muhtemelen g�ne�in yararl� etkilerinden dolay� iyile�ir.


S�V�LCEDE DOKTORA BA�VURULMASI GEREKEN DURUMLAR

Re�etesiz sat�lan �r�nlerle 2-3 ayl�k tedaviye ra�men sivilceleriniz ge�miyorsa.

�ltihaplanm�� sivilceleriniz varsa.

Kist olu�umuna sebep olan ciddi sivilceleriniz varsa.



S�V�LCEN�N TEDAV�S�

A.) Hafif durumlar:

Cildin ya��n� alan k�k�rt, katran, veya iyot i�eren sabunlar ve losyonlar

A Vitamin ihtiva eden losyon ve kremler

Birka� dakika temiz, s�cak bir havlu ile kompres yap�lmas�

Alerjiye sebep olan maddelerle temas kesilmelidir. E�er kullan�lacaksa, su bazl� ve allerjen �zelli�i en az olan kozmetik �r�nler se�ilmelidir.

Vitamin ve mineraller aras�nda A, E (200-400 IU/g�n), B6 vitamini, krom, ve �inko (50 mg/g�n) yaral�d�r.

B.) Orta �iddette ve �iddetli durumlar:

Sistemik antibiyotikler

K Tetrasiklin

K Eritromisin veya klindamisin gibi ila�lar�n a��z yolu ile al�n�m�.

Antibiyotik + Topikal tretinoin kombinasyonu uygulamas�.

Kronik kistik aknede; Oral isotretinoin ve triamkinolon enjeksiyonu uygulamas�. Bu iki tedavi �eklinde de yan etkiler a��s�ndan dikkatli olunmal�, ve doktor kontrol�nde uygulanmal�d�r.

Baz� vakalarda kontroll� olarak g�ne�lenme faydal� olabilir.

Not: Tretinoin derinin k�zarmas�na, kurumas�na ve g�ne� �����na kar�� hassasla�mas�na sebep olabilir. Bu nedenle tretinoin i�eren ila�lar gece kullan�lmal�d�r.